Her iddia bir kaynağa bağlanır
Kaynak kaydı; yayımlayan otoriteyi, başlığı, sürümü, bilindiğinde yürürlük tarihini ve içerik kimliğini taşır. Atıflar pasaj düzeyindedir ve belirli bir sürüme sabitlenir.
PAFTA 02 / 06 / PROBLEM
Bilgi mevcut. Dayanağını bulmak zor.
Bir gemideki teknik bir soruyu yanıtlarken mühendis; kurallara, klas yayınlarına, üretici talimatlarına, bakım kayıtlarına ve servis raporlarına birlikte bakar. Zorluk yalnızca bilgiyi bulmak değildir. Bilginin kimden geldiğini, hangi sürüm olduğunu ve o durum için geçerli olup olmadığını da korumak gerekir.
- DAĞINIKLIK
Kaynaklar farklı yerlerde ve biçimlerde
Düzenleyici metinler, klas yayınları, üretici belgeleri ve işletme kayıtları ayrı sistemlerde tutulur. Aynı konuya ait bilgi tek bir yerde görünmez.
- REVİZYON
Doğru sürümü seçmek ayrı bir iş
Kurallar ve belgeler zamanla revize edilir. Bir olay değerlendirilirken o tarihte yürürlükte olan sürüm kullanılmalıdır; en yeni sürüm her zaman doğru sürüm değildir.
- DAYANAK
Sonuç kalır, dayanağı kaybolur
Bir değerlendirme rapora yazıldığında, hangi belgenin hangi bölümüne dayandığı çoğu zaman kaydedilmez. Sonradan doğrulamak ya da itiraz etmek güçleşir.
- UYGULANABİLİRLİK
İlgili olan her zaman geçerli değildir
Aramada bulunan bir paragraf konuyla ilgili olabilir. O gemi, o ekipman ve o koşul için uygulanabilir olduğu ise ayrıca gösterilmelidir.
ŞEKİL 2 · KAYNAK PARÇALARI
- DÜZENLEYİCİ KURAL · IMOSOLAS / MARPOL gerekliliği
- KLAS YAYINI · IACSKlas kuralı veya tavsiyesi
- SEKTÖR REHBERİ · OCIMFOperasyonel rehber
- ÜRETİCİ BELGESİ · OEMEkipman talimatı
- İŞLETME KAYDI · PMSBakım kaydı
- SAHA BELGESİServis raporu
PAFTA 03 / 06 / YAKLAŞIM
Kaynaktan karara, kopmayan bir zincir.
BMMS'nin temel fikri, her adımın bir öncekine bağlı kalmasıdır. Zincirin bir halkası kurulamıyorsa sistem boşluğu tahminle doldurmaz; eksik halkayı gösterir.
- ALTYAPIDA MEVCUT
- Sunucu tarafında uygulanmış ve otomatik testlerle sınanmış. Son kullanıcıya açık bir ürün arayüzü anlamına gelmez.
- KISMEN MEVCUT
- Temel veri modeli ve servisler var; kapsam geliştiriliyor.
- GELİŞTİRME HEDEFİ
- Kabul edilmiş geliştirme yönü; henüz uygulanmadı.
PROJE BELGELERİNDEKİ TAM ZİNCİRSource → SourceVersion → Passage → Authority → Applicability → Obligation → Evidence → Engineering Assessment → Human Decision → Residual Obligation → Assurance State → Audit History
-
ALTYAPIDA MEVCUT
Kaynak ve sürüm
Belge; yayımlayan otorite, sürüm ve bilindiğinde yürürlük tarihiyle kaydedilir. Ham belge değiştirilmeden saklanır; düzeltme, yeni bir sürüm olarak eklenir.
-
ALTYAPIDA MEVCUT
Pasaj
Belge, kalıcı kimliği olan bölümlere ayrılır. Atıf, belirli bir sürümdeki belirli bir pasaja yapılır; aynı atıf yıllar sonra da aynı metni gösterir.
-
KISMEN MEVCUT
Uygulanabilirlik
Bulunan pasajın bu gemi, bu ekipman ve bu olay için geçerli olup olmadığı ayrıca değerlendirilir. Bağlam yetersizse durum “belirsiz” olarak kalır.
Otorite, revizyon ve uygulanabilirlik temeli kuruldu; kapsam genişletiliyor.
-
KISMEN MEVCUT
Yükümlülük ve kanıt
Geçerli gereklilikler, onları karşıladığı öne sürülen kanıtlarla ilişkilendirilir. Eksik kanıt, gerekliliğin bulunmadığı anlamına gelmez.
İddia ile kanıt arasındaki bağlar altyapıda var. Yükümlülük kümesinin eksiksiz belirlenmesi ayrı bir geliştirme konusudur.
-
KISMEN MEVCUT
Uzman kararı
Son değerlendirme yetkili kişiye aittir. İncelemeyi yapan kişi ile karar yetkisi taşıyan kişi ayrı tutulur; yapay zekâ çıktısı doğrulanmış kanıt sayılmaz.
İnceleme durumu veri modelinde tutuluyor; gözden geçirme arayüzü prototip aşamasında.
-
GELİŞTİRME HEDEFİ
Güvence durumu
Sonuç; kapsamı, kullanılan kaynak sürümleri, kanıt kümesi, karar yetkisi ve açık kalan yükümlülükleriyle birlikte kaydedilir. Koşullar değişirse yeniden değerlendirilir.
-
ALTYAPIDA MEVCUTKayıtlar eklemeli bir denetim geçmişine yazılır. Eski kayıt silinmez; yenisiyle geçersiz kılınır.
PAFTA 04 / 06 / SOMUT ÖRNEK
Aynı kaynaklar, farklı bağlam, farklı sonuç.
Aşağıda bağlamı değiştirin. Hangi pasajın uygulanabilir sayıldığını, kanıtın nereye bağlandığını ve hangi durumda sonuç üretilmediğini izleyin.
SORU
Bu sefer için kullanılan yakıt, kükürt içeriği gerekliliğini karşılıyor mu?
1 · BULUNAN PASAJLAR
Pasaj A — ECA içinde uygulanan sınırTemsili kaynak · sürüm ve pasaj kimliğiyle
Pasaj B — Genel sınırTemsili kaynak · sürüm ve pasaj kimliğiyle
2 · KANIT
Yakıt teslim belgesiTemsili belge
3 · DURUM
Temsili senaryo. Konu, MARPOL Ek VI kapsamındaki yakıt kükürt sınırlarından sadeleştirilmiştir. Pasaj ve belge adları örnektir; gerçek bir kaynaktan alıntı ya da BMMS tarafından üretilmiş bir sistem çıktısı değildir. Amaç, sistemin ayırt etmeye çalıştığı durumları göstermektir.
PAFTA 05 / 06 / BİLİMSEL YAKLAŞIM VE KALİTE
Güvenilirlik neye dayanıyor?
BMMS'de kalite yalnızca doğru cevap oranıyla ölçülmez. Bir sonucun dayanağı, kapsamı ve belirsizliği de açık, ölçülebilir ve denetlenebilir olmalıdır.
BULUNAN≠YETKİLİ≠GÜNCEL≠UYGULANABİLİR≠YETERLİ
Projenin kural setindeki temel ayrım: Bir pasajın bulunması; yetkili bir kaynaktan geldiği, güncel olduğu, bu duruma uygulanabilir olduğu ya da tek başına yeterli olduğu anlamına gelmez. Bu ayrımlar kodda ve proje belgelerinde değişmez kural olarak tanımlıdır.
Sisteme neyin girdiği açıktır
Her kaynak ailesinin hangi hak temeliyle alındığı kayıt altındadır. Bir belgeye erişebilmek onu işleme hakkı anlamına gelmez; hakkı belirsiz materyal inceleme durumunda bekletilir.
Bilinmeyen, bilinmeyen olarak kalır
Dayanak kurulamadığında “belirsiz” ya da “inceleme gerekli” durumu açıkça kaydedilir. Bir açığın tespit edilmemiş olması, kapanmış olduğunu kanıtlamaz.
Karar yetkili insana aittir
Model çıktısı, açık ve kayıtlı bir insan onayı olmadan doğrulanmış kanıt olarak saklanmaz. Bir kaydı gözden geçirmiş olmak, karar yetkisine sahip olmak anlamına gelmez.
Hangi yöntemin çalıştığı gizlenmez
Varsayılan arama yöntemi sözcükseldir (lexical). Anlamsal ve hibrit yöntemler, ölçütleri önceden kayda geçirilmiş bir deneyde sınandı; terfi ölçütünü karşılamadığı için deneysel tutuluyor ve sessizce devreye alınmıyor.
Kolay test, başarısız testtir
Toplam başarı oranının yanında yanlış kapanış, kaçırılan yükümlülük ve gerektiğinde çekimser kalamama gibi kritik hatalar ayrıca izlenir. Güncel modellerin tavan performans gösterdiği bir kalibrasyon seti “fazla kolay” olarak işaretlendi ve sıralama için kullanılmadı.
MÜHENDİSLİK DİSİPLİNİMimari karar kayıtları (ADR)Değiştirilemez kanıt deposuSıkı tip denetimiHata ve sınır durumu testleriHer değişiklikte otomatik kalite kapılarıBağımsız inceleme
PAFTA 06 / 06 / AŞAMA VE İLETİŞİM
Proje nerede duruyor?
Aşağıdaki ayrım, projenin kendi görev ve karar kayıtlarına dayanır.
TAMAMLANDI
Temel altyapı
- Otorite, kaynak ve sürüm modeli
- Değiştirilemez kanıt deposu ve içerik kimliği
- Belgeden pasaj çıkarımı, kalıcı pasaj kimliği
- Sözcüksel kanıt arama ve kanıt paketleri
- Çekimserlik, köken ve denetim kayıtları
- Düzenleyici otorite, revizyon ve uygulanabilirlik temeli
- Anlamsal ve hibrit arama deneyi (ön kayıtlı; varsayılan yapılmadı)
SÜRÜYOR
Kontrollü pilot hazırlığı
- Hak temeli belirlenmiş kaynaklarla, tek kurumlu ve kontrollü bir ortamda çalışma akışının gerçek koşullarda sınanması
- Gözden geçirme arayüzü prototip aşamasında
Pilot hazırlığı, belirli bir sürüm üzerinde çalışma zamanı kanıtıyla gösterilmeden tamamlanmış sayılmaz.
HEDEF
Kabul edilmiş geliştirme yönü
- Birden çok kaynak ailesi: IMO / SOLAS / ISM, MARPOL / MEPC, IACS, OCIMF ve yetkili üretici belgeleri (haklar uygun olduğunda)
- Vaka tabanlı değerlendirme seti
- Ekipman, bakım, sertifika ve yükümlülük takibi için operasyonel modüller
- İmzalı dışa aktarım ve doğrulanabilir kanıt paketi
Kabul edilmiş bir mimari yön, uygulama yetkisi anlamına gelmez.
BMMS bir araştırma ve geliştirme projesidir. Üretimde kullanılan, sertifikalı ya da bir otorite tarafından onaylanmış bir sistem değildir.
İŞ BİRLİĞİ
Yöntemi birlikte sınayalım.
Projenin en çok ihtiyaç duyduğu şey eleştirel ve bağımsız bakıştır. Aşağıdaki başlıklarda akademik değerlendirme, araştırma katkısı ve iş birliği için görüşmeye açığız.
Akademik değerlendirme
Epistemik ayrımların, belirsizlik temsilinin ve değerlendirme tasarımının eleştirel incelenmesi.
Araştırma katkısı
Belge yapısı çıkarımı, bilgi erişimi değerlendirmesi, kaynak izlenebilirliği ve insan ile yapay zekânın birlikte çalıştığı karar süreçleri.
Alan uzmanlığı
Denizcilik mühendisliği, klas ve düzenleyici çerçeveler konusunda uzman görüşü.
Vaka tabanlı değerlendirme
Zorluğu kalibre edilmiş, gerçekçi vaka senaryolarının birlikte geliştirilmesi.
Kaynak izlenebilirliği, belirsizliğin açıkça gösterilmesi ve uzman kararının kayda geçirilmesi gibi yöntemsel sorular birçok disiplinde ortaktır. Farklı alanlardan gelen bakışlar da değerlidir.
İLETİŞİM
Sunum sırasında ve sonrasında proje ekibiyle doğrudan görüşebilirsiniz.